قوله تعالی : « الله نور السموات والارض » الله نور، والنور فی الحقیقة ما ینوّر غیره، نور حقیقت آن باشد كه غیری را روشن كند، هر چه غیری را روشن نكند آنرا نور نگویند، آفتاب نورست و ماه نورست و چراغ نورست. نه بآن معنی كه بنفس خود روشنند لكن بآن معنی كه منّور غیرند، آئینه وآب و جوهر امثال آنرا نور نگویند اگرچه بذات خود روشنند زیرا كه منور غیر نه اند، چون حقیقت این معلوم گشت بدان كه : « الله نور السموات والارض » الله است روشن كنندهٴ آسمانها و زمینها بر مؤمنان و دوستان مصور اشباح است و منور ارواح، جمیع الا نوار منه، و همهٴ نورها ازوست ؛ و قوام همه بدوست، بعضی ظاهر و بعضی باطن، ظاهر را گفت : « وجعلنا سراجاً وهاجا »، باطن را گفت : « افمن شرح الله صدره للاسلام فهو علی نور من ربّه » نور ظاهر اگرچه روشن است و نیكو تبع و چاكر نور باطن است، نور ظاهر نور شمس و قمرست، و نور باطن نور توحید و معرفت، نور شمس و قمر اگرچه زیبا و روشن است آخر روزی آنرا كسوف و خسوف بود و فردا در قیامت مكدّر و مكوّر گردد، لقوله تعالی : « اذا الشّمس كوّرت »، اما آفتاب معرفت و نور توحید كه از مطلع دلهای مؤمنان سربزند آنرا هرگز كسوف و خسوف نبود و تكدیر گرد او نگردد، طلوعی است آنرا بی غروب، كشوفی بی كسوف، اشراقی از مقام اشتیاق. وانشد :

و بدان كه انوار باطن در مراتب خویش مختلف است، اوّل نور اسلام است و با اسلام نور اخلاص. دیگر نور ایمانست و با ایمان نور صدق، سدیگر نور احسانست و با