قوله تعالی : « قل انما اعظکم بواحدة ان تقوموالله... » گفته‌اند که : القیام لله نقطهٴ پرگار طریقت است و مدار اسرار حقیقت، هر که از تدبیر خود بر خاست و کار خود با حق جل جلاله گذاشت ثمرهٴ حیوه طیبه بر داشت، نبینی جوانمردان اصحاب الکهف را که از خود بر خاستند و تدبیر خود بگذاشتند و روی بدرگاه ربوبیت نهادند چنانک رب العزة فرمود : « وربطنا علی قلوبهم اذقاموا »، نگر که ایشانرا در غارغیرت در ظل رعایت و کنف ولایت چگونه جای داد، آفتاب صورت را و خورشید تا بنده را زهره نبود که گرد غار غیرت ایشان گردد و نور آفتاب متقاصر آید بحکم اضافت بانوار اسرار ایشان، زیرا که نور آفتاب برای استضاءت خلق است و انوار اسرار ایشان برای معرفت حق.

نور آفتاب نور صورت است و نور دل ایشان نور سریرت، لاجرم شعاع آفتاب صورت چون بایشان رسیدی از بریق شعاع نور سر ایشان دامن در چیدی، رب العالمین فرمود. « وتحسبهم ایقاظا و هم رقود » پنداری که ایشان بیدارند و خود خفته بودند، اینست صفت اهل طریقت ، بظاهرشان نگری ؛ ایشانرا بینی مشغول در میادین اعمال، بسر آئرشان نگری ؛ ایشانرا بینی فارغ در بساتین لطف ذوالجلال، بظاهر در عمل در باطن نظارهٴ لطف ازل، از « ایاک نعبد » کمر مجاهدت بر میان بسته، از « ایاک نستعین » تاج مشاهدت بر سر نهاده، در زیر قرطهٴ تسلیم پوشیده، برزبر در اعهٴ عمل فرو کشیده، و فی اختیار اصحاب الکهف ابین دلیل و اوضح سبیل علی ان الاصطفآء لیس بعلة و الاختیار لیس بحیلة. سگی که چند گام برداشت