قوله تعالی : « بسم الله الرحمن الرحیم » الباء : برالله لاهل السعادة ــ السین : سبق الرحمة لاهل الجهالة. المیم المقام المحمود لاهل الشقاعة. با اشارتست ببر خداوند اهل سعادت را. سین اشارتست بسبق رحمت اهل جهالت را. میم اشارتست بمقام محمود اهل شفاعت را. بر او آنست که دلت را بنور معرفت بیاراست و درو چراغ توحید بیفروخت. قال الله تعالی « فهو علی نور من ربه » سبق رحمت آنست که : در عهد ازل پیش از وجود آفرینش از بهر تو رحمت بر خود نبشت. قال الله : « کتب ربکم علی نفسه الرحمة ». مقام محمود آنست که : مصطفی عربی (ص) را گفت که : از بهر شفاعت عاصیان امت را فردا ترا بقیامت بر پای کنم در مقامی که پیشینان و پسینان ترا در آن بستایند. قال الله تعالی : « عسی ان یبعثک ربک مقاما محمودا ».

قال تعالی : « ن و القلم » ن از حروف تهجی است و حروف تهجی لغات را اصلست و کلمات را وصل است و آیات را فصلست و همه دلیل کرم و فضلست، بعضی مجمل و بعضی مفصل است. از لطف اشارتست، بمهر بشارتست، جرم را کفارتست و دلهای دوستان را غارتست؛ مایهٴ سخنان است، پیرانهٴ سخن‌گویان است، فهم آن نشان موافقانست. بر گردن دشمنان بارست و در چشم مبتدعان خارست. اعتقاد مؤمنانست که این حروف کلام خداوند جهانست. خداوندی که او را علم و قدرتست علم او بی فکرت، قدرت او بی آلت، ملک او بی نهایت، عنایت او بی رشوت عطاء او بی منت. خداوندی که عالم را صانع و خلق را نگه‌دار است دشمن را دارنده و دوست را یارست، بصنع در دیدهٴ هر کس و در جان احبابش قرار است. هر امیدی را نقد و هر ضمانی را بسنده گارست ــ هرچند بنده زجرم گرانبارست او حلیم و بر دبارست.

پیر طریقت در مناجات خویش گفته : « الهی هرچند که ما گنهاکاریم، تو غفاری، هرچند که ما زشت کاریم، تو ستاری. ملکا گنج فضل تو داری، بی نظیر و بی یاری. سزد که جفاهای مادر گذاری ».