معنی قدّوس آن است که خداوند – جلَّ جلاله – پاک است از همه عیبها، و تَقَدّس و تَنَزّه و جلال و جمالِ او به تقدیس مقدِّسان و تسبیح مسبِّحان نیست. اِنَّ اَحْسَنْتُم فَلَکُمْ جَمَاله وَاِنْ اَسَأتُم فَعَلیْکُم وَبالُه وَحَقِیقةُ الصَّمدِیَةِ مُنَزّهةٌ مُقَدّسةٌ مطهّرةٌ عَنْ جَمَالِکُم وَ وَبالِکُمْ. اگر قِلادۀ اقرار در جیدِ توحید افکنی، جمالِ روزگار و عنوان افتخار ایام تست. و اگر شَوکِ شرک ¹ در پای دلت شود ²، نکال روزگار و شَیْنِ احوال تست، امّا حقیقت صمدیّت و سرّ احدیّت منزّه است و مقدس از توحید موحّدان و شرکِ مشرکان.

از آنجا که اساسِ قیاسِ عالم بی نیازی ربّانی است و کمالِ جمالِ سلطانی است، وجود خلقیت بر حقیقت زحمتِ بیفایده ³ است، ولکن خَلَقْنَا لِنَربحَ علیه لالیربح علینا. ما را در وجود آورد ⁴ از برای حظّ و نصیبِ ما، اما حضرت عزّ و جلالِ او از حظّ ⁵ و نصیب پاک است. صفت فضل برخاست به طلبِ مطیعان، و صفتِ قهر برخاست به طلبِ عاصیان، و صفت جمال و جلال برخاست به طلبِ عاشقان.

ای جوامرد! بر آن تُوانگر واجب است که صدقه به درویش دهد و اگر به تقدیر مستحقّ در خانه بنشیند و به طلب نیاید بر آن تُوانگر واجب گردد که صدقه به درِ زاویۀ او آورد.

غنی بر حقیقت حق است و فقیر بر حقیقت ما. و صدقه بر دو نوع است: صدقۀ سِرّ و