آنکه حاجتها بدو بر دارند و او خود پیش از حاجت برداشتن کارها ساخته. یکی را به قهر بگداخته، دیگری را به لطف بنواخته. قال جلّ جلاله: کلّ یَوْمٍ هُوَ فِی شَأنٍ، مَعْنَاهُ فِی اَمْرٍ یُبْدِیه لاَ فی اَمْرٍ یَبْتَدِیه فَاحْمَدْ رّباً اَعْطَاکَ قَبْلَ السُّؤال مَالَم یَهْتَدِی اِلَیْه بَعدَ التّحکّم. شکر کن¹ خداوندی را که ترا از نوال پیش از معارضۀ سؤال آن داد که اگر به تو بازگذاشتی و تو هزارهزار سال اندیشه کردی به تحکّم به سرِ آن نرسیدی. دَعَاکَ وَاَنْتَ غَافِلٌ، و عَلَّمَکَ وَاَنْتَ جَاهِلٌ، وَخَلَقَکَ وَلَم تَکُن شَیئاً مَذْکُوراً وَسَقَاکَ بِکأسِ برّه فِی مَجْلِس سرّه شَراباً طَهُوراً.

ای درویش نیک بیندیش، لطفی که بر آن حضرت تقاضای کششِ شما کرد و رای لطفی بود که تقاضای آفرینش کرد؛ زیرا که از اول ترا به تو داد و از دوم ترا از تو باز ستد.

به داود – علیه السّلام – وحی کرد که یَا دَاوُد حَبِّبْنی اِلَی عِبَادِی. مرا در دلِ بندگانِ من دوست گردان. فَقَالَ دَاودُ: وَکَیْفَ ذَلِکَ؟ قَالَ ذَکّرهُم آلائی وَنِعَمَائی. نعمتهای من ایشان را یاد ده. اَمَا اَنْعَمْتَ اِلَیْکَ وَاَنْتَ مُحْتَاجٌ، اَمَا اَغْنَیْتُکَ وَاَنْتَ فَقِیرٌ، اَمَا اَعْظَمْتُ شَأنَکَ وَاَنْتَ حَقِیر، اَمَا فَتَحْتُ لَکَ بَابِی، وَاَمَا اَنْزَلْتُ عَلَیْکَ کِتَابِی. نه درِ برّ خود بر تو بگشادم، نه چهار بالش وحی در صفۀ صفوتِ دل تو بنهادم؟ اَمَا اشْهَدْتُکَ غَیْبَ المّلکُوتِ، امَا نَثَرْتُ عَلَیکَ عَجَائبَ الجَبَرُوتِ، اَمَا اَدْنَیْتُکَ مِنْ سَرَادِق الاُنسِ، اَمَا اَسْتَقَیْتُکَ مِنْ کأسِ القُدْس، اَمَا تَوَّجْتُکَ بتَاج الایمان، اَمَا اَجلسْتُکَ عَلَی سریرِ الامَان، اَمَا جَلَوتُکَ بالاخْتِصَاصِ عَلَی کلّ دَانٍ وَقَاصٍ، اَمَا اَذَقْتُکَ حَلاوةَ