ای پیدا کنندۀ مهرِ خود به بنده نوازی، و دوست دارندۀ رهی با بی نیازی، و مهر افکننده میانِ رهی و خود بی انبازی ¹. قال عزّا سمه: وَهُوَ الغَفوُر الوَدُودُ. و قال: اِنّ الّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَیَجْعَلُ لَهُم الرّحمنُ وُدّاً.

وَدُود مبالغت است از ودَاد، و روا باشد که گویی وَدُود به معنی مَوْدُود است. الغَفُور کثَیِرُ المَغْفرَة والوَدُودُ مُبَالَغَةُ الوِدَاد، اَیْ یَغْفِرُ لَهُم کَثِیَراً لاَنَّهُ یَوَدُّهمُ وَیغفِر لَهم کَثیِراً لاَنَّهُم یَوَدُّوَنَه.

استاد بوعلی دقّاق چنین گفت که خَصَّ آدَمَ بِاَنْ خَلَقَهُ بِیَدهِ، وَخَصَّ مُوسَی بِقَوْلهِ: وَاصْطَنَعْتُکَ، وَخَصَّنا بِقَولهِ: یحبهم و یحبُّونه. این راه محبّت به زفان بیان کردن آسمان است امّا به شروط محبّت قیام نمودن ² کار مردان است.

حارث محاسبی گفت: المَحَبَّةُ مَیْلُکَ اِلَی الشَّیٔ بکلّیَتِکَ ثُمَّ اِیثَارُکَ لَهُ عَلَی نَفْسکَ وَ رُوحکَ وَمَالِکَ ثمَّ مُوَافِقتکَ لَهُ سرّاً وَجَهُراً ثُمّ عِلْمُکَ بِتَقْصِیرِکَ فِی حَقّه. راه محبت راهی است که باید که خود را بکّل مشغول محبوب کنی و جان و دل و تن در راه او بَذْل کنی /136b/ و در سرّ و جَهْر ³ موافقتِ او طلب کنی و چشمَ زخمی نصیبِ خود بر آن تقدیم نکنی، بلکه نصیب او بر آنِ خود تقدیم کنی ⁴ و چون این همه بکردی، خود را افکندۀ عجز دانی و شکستۀ تقصیر شناسی.

بوالقاسم نصر آبادی گفت: المَحَبَّةُ مُحاربةُ ⁵ السّلو عَلی کلّ حَالٍ. محبّت آن است که هر