رزّاق نامی است از نامهای خدای عزّ و جلَّ و حقیقتِ ¹ رزق چیزی است که منفعت گرفتن ² را مهیّا بود و مُعَدّ. و رزق منقسم است به حلال و حرام، و این از مسائل اصول است و اختلاف ³ در این مسئله معلوم است. و نشانِ آن کس که بحقیقت اعتقاد کرد که رزّاق خداوند است جلّ جلاله، آن است که بکُلّ دل بروی توکّل کند و از اغیار تبتُّل کند و خداوند – عزَّ و جلَّ – به لطف کارِ وی می سازد و هر دَمَش به انواعِ کرامت می نوازد.

آن مردی به نزدیکِ حاتم اصمّ آمد ⁴، او را گفت: به چه چیز روزگار می گذاری که دخلی و خرجی و ضیاعی و عقاری نداری؟ فقَالَ: مِنْ خزَانَتِه، گفت: از خزانۀ حق. گفت: نان از آسمان به تو می اندازد؟ فقالَ: لَولَم یَکُنْ لَهُ ألارض لکان یُلقی عَلَیّ الحُبْز مِنَ السَّماء. گفت: اگر زمین آنِ وی ⁵ نبودی نان از آسمان به من انداختی. فَقَالَ الرّجل: اَنْتُم تَقولونَ بِالکلام. فقَالَ لاَنَّهُ لم یَنزِل مِنَ السمَّاَء اِلاَّ ‌الکَلاَم. فقَالَ: اَنَا لاَ اَقْوی عَلی مجادلتک. فقالَ لاَنَّ الباطلَ لاَ یَقْوی مَعَ الحقّ. آن مرد گفت: شما مردمان را به سخنِ بسته گیرید. حاتم گفت ⁶: زیرا که از آسمان جز سخن نیامده است. گفت: من با تو، به حجّت برنیایم. گفت: زیرا که چون /33b/ حق آمد باطل رخت برگیرد و به هزیمت شود.

وهم حاتم را می آید که روزی به نزدیک قوم خود رد رفت ⁷ و گفت: اندیشۀ سفری در پیش است به چه قدر نفقه خواهی که بنهم ترا؟ گفت: به آن مقدار که حیات می نهم ⁸ نفقه بنِه.